Het leven tijdens de koudste winter ter wereld

Kou als dagelijkse realiteit in Siberië

In het noordelijke deel van Rusland, vooral in Siberië, beleven mensen al jarenlang de strengste winters. Hier liggen dorpen zoals Ojmjakon, waar het record voor laagste temperatuur ooit gemeten werd: min 68 graden Celsius in 1933. Ook de stad Jakoetsk is zo’n plek waar de thermometer vaak onder de min 40 graden zakt. Zowel Ojmjakon als Jakoetsk liggen in de regio Jakoetië, waar de winter soms wel negen maanden duurt. De kou in dit gebied hoort bij het leven. Huizen zijn gebouwd op palen zodat de warmte niet meteen naar de bevroren grond ontsnapt. Mensen dragen bontjassen, dikke laarzen en mutsen die het hele gezicht en hoofd bedekken. Auto’s laten ze dag en nacht met draaiende motor staan, anders vriezen ze volledig vast. Naar buiten gaan betekent snel boodschappen doen en weinig stil blijven staan, want wind en vorst kunnen in minuten de huid beschadigen.

Het dagelijks leven in de koudste stad ter wereld

Jakoetsk staat bekend als de koudste stad ter wereld waar het leven toch gewoon doorgaat, ondanks temperaturen van min 45 graden of lager. Scholen sluiten pas als het soms kouder is dan min 55 graden, waardoor kinderen gewend raken aan strenge kou. Winkels, markten en zelfs sportvelden zijn ’s winters open, al verplaatsen veel mensen zich lopend zo snel mogelijk van huis naar de supermarkt of naar het werk. Voor goederen en verse producten zijn mensen afhankelijk van speciaal verwarmde vrachtwagens, want een gewone wagen kan simpelweg niet rijden bij deze kou. Vlees hangt in de open lucht buiten winkels: het blijft vanzelf bevroren. Ondanks de kou vinden mensen het vooral heel mooi dat de lucht vaak helder is, het licht blauw en de sneeuw fonkelt in het zachte zonlicht. Het grootste deel van deze stad is aangepast voor de winter. Gebouwen zijn geïsoleerd en verwarmd; in het algemeen zijn mensen goed voorbereid op maandenlange vorst.

De natuur onder extreme kou

De ijzige winter heeft ook invloed op alles wat leeft in Siberië en andere koude plekken zoals Alaska en noordelijk Canada. Planten en dieren zijn aangepast aan extreem lage temperaturen. Bomen groeien langzaam, want de grond is altijd deels bevroren. Dieren als rendieren, wolven en poolvossen hebben een dikke vacht. In veel gebieden kunnen ze maandenlang zonder eten als het moet. Rivieren en meren vriezen bijna helemaal dicht. Vissen blijven in een soort ruststand tot het voorjaar.

Hoe mensen zich beschermen tegen de kou

Overleven in deze extreme kou vraagt slimme oplossingen. Kleding speelt de grootste rol. Lokale mensen dragen vaak kleding van dierenbont, omdat dat beter isoleert dan kunststoffen. Bij buitenactiviteiten houdt iedereen huid goed bedekt om bevriezing te voorkomen. Sommige moderne hulpmiddelen zijn elektrisch verwarmde handschoenen, zolen en kleine kacheltjes voor onderweg. Binnen in huis zorgt een houtkachel of centrale verwarming voor warmte. Waterleidingen lopen niet buiten de muren, want ze zouden daar bevriezen en barsten. Energie is kostbaar en wordt snel gebruikt, daarom is isolatie en zuinig omgaan met warmte in deze regio’s van groot belang.

De vier koudste bewoonde plekken op aarde

Buiten Ojmjakon en Jakoetsk zijn er nog een paar plekken waar de winter extreem streng is. Ver in het noorden van Canada ligt Eureka. Hier worden temperaturen gemeten tot min 40 graden, maar het is geen grote stad. In Alaska ligt Barrow, sinds 2016 officieel Utqiagvik, waar wintermaanden donker zijn en de zon wekenlang niet opkomt. Verder zuidwaarts, bij de Poolcirkel, zijn onder andere Norilsk en Verchojansk in Rusland bekende namen. Al deze plaatsen delen een algemeen kenmerk: de winter is niet een seizoen maar een manier van leven.

• Ojmjakon
• Jakoetsk
• Eureka (Canada)
• Utqiagvik (Barrow), Alaska
• Norilsk, Rusland
• Verchojansk, Rusland

De bevolking past zich aan aan de natuur, de kou en het beperkte daglicht.

Veelgestelde vragen over de koudste winter ter wereld

• Wat is het koudste dorp ter wereld? Het koudste dorp ter wereld is Ojmjakon in Rusland. Hier werd in 1933 een temperatuur van min 68 graden Celsius gemeten.

• Hoe warm is het in de zomer op deze plekken? In de zomer loopt de temperatuur in Jakoetsk en Ojmjakon soms op tot 30 graden boven nul, maar de zomer is kort en veel minder streng dan de winter.

• Hoe beschermen mensen zich tegen bevriezing? Mensen beschermen zich tegen bevriezing door dikke, warme kleding te dragen en alleen met handen en gezicht goed bedekt naar buiten te gaan.

• Worden scholen gesloten tijdens extreme kou? Scholen sluiten pas als het kouder wordt dan min 50 of zelfs min 55 graden. Tot die tijd blijven ze vaak gewoon open.

• Kunnen auto’s werken in zo’n kou? Veel auto’s blijven de hele winter aan staan of staan in verwarmde garages, anders starten ze niet meer door de kou.