De partner van een politicus leeft in een wereld die de meeste mensen niet kennen. Terwijl de politicus zelf in de schijnwerpers staat, staat de mensen naast hen vaak in de schaduw. Toch speelt de echtgenoot, echtgenote of vaste vriend of vriendin een grote rol in het leven van iemand die actief is in de politiek. Die rol is veeleisend, soms ondankbaar en bijna altijd onzichtbaar voor het publiek.
Een leven dat nooit echt privé is
Wie samenleeft met een bekende politicus, merkt al snel dat privacy een schaars goed is. Verslaggevers, camera’s en sociale media zorgen ervoor dat het gezinsleven regelmatig in de openbaarheid komt. Neem Caroline van der Plas, de leider van BBB. Haar persoonlijke leven, inclusief haar scheiding van eerste man Dennis Grippeling en het verlies van haar tweede echtgenoot Jan in 2019, werd uitgebreid besproken in de media. Haar kinderen Ryan en Kayl groeiden op in een gezin waar politiek en privé door elkaar liepen. Dat dit impact heeft gehad op haar zoons, vertelde Van der Plas zelf in het EO-programma Een buitengewoon gesprek. Het laat zien dat de gevolgen van een politieke carrière verder reiken dan de persoon zelf. De mensen om hen heen dragen mee aan de last van het publieke leven, ook als ze dat nooit zelf hebben gekozen.
De druk op de relatie van een politicus
Politici maken lange dagen, reizen veel en zijn vaak afwezig bij familiebijeenkomsten of belangrijke momenten thuis. Dat legt druk op een relatie. Onderzoeken naar het privéleven van politici laten zien dat het percentage scheidingen onder volksvertegenwoordigers niet lager is dan bij andere beroepsgroepen. De combinatie van stress, media-aandacht en weinig vrije tijd maakt het moeilijk om een gezonde relatie te onderhouden. De levenspartner van een politicus moet veel zelfstandigheid hebben en tegelijk bereid zijn om soms op de achtergrond te blijven. Dat vraagt om een sterke persoonlijkheid en veel begrip voor het werk van de ander. Niet iedereen is daartegen bestand, en dat is begrijpelijk.
Wanneer de partner zelf ook in beeld komt
Soms kiest de echtgenoot of partner van een politicus er bewust voor om zich te laten zien. Dat kan zijn bij officiële gelegenheden, in interviews of op sociale media. In Nederland is dat minder gebruikelijk dan bijvoorbeeld in de Verenigde Staten, waar de partner van een president of gouverneur een eigen publieke rol heeft. Toch zien we ook hier dat partners soms aan het woord komen, zeker als er iets persoonlijks speelt. In het geval van Van der Plas sprak haar ex-man Dennis Grippeling in 2023 openlijk over hun scheiding en de invloed daarvan op de kinderen. Dat soort momenten laten zien dat de persoon naast de politicus niet altijd buiten beeld blijft, ook niet als ze dat zelf zouden willen. Het publieke leven van een politicus raakt bijna automatisch ook de mensen die het dichtst bij hen staan.
Steun vanuit het gezin als stille kracht
Achter vrijwel elke actieve politicus staat een netwerk van mensen dat hem of haar staande houdt. De levensgezel speelt daarin vaak een centrale rol. Het gaat dan niet alleen om praktische steun, zoals het runnen van het huishouden of de zorg voor kinderen, maar ook om emotionele steun. Politici worden dagelijks bekritiseerd, soms persoonlijk aangevallen en moeten beslissingen nemen die niet iedereen blij maken. Thuiskomen bij iemand die luistert, begrijpt en gerust kan stellen, is voor veel politici van grote waarde. Die stille steun is zelden onderwerp van een nieuwsartikel, maar ze is wel degelijk aanwezig. De man of vrouw naast de politicus is geen bijfiguur, maar een onmisbare schakel in een veeleisend bestaan. Dat verdient meer erkenning dan het doorgaans krijgt.
Veelgestelde vragen
Hoe gaan politici om met de privacydruk op hun gezin?
Politici proberen hun gezin zoveel mogelijk buiten de media te houden, maar dat lukt niet altijd. Sommigen maken bewust de keuze om hun partner en kinderen niet te laten fotograferen of interviewen. Anderen kiezen juist voor openheid om een menselijker beeld te geven. Er is geen vaste aanpak, en de keuze hangt sterk af van de persoonlijke situatie en de cultuur binnen een partij.
Hebben de kinderen van politici ook last van de publieke rol van hun ouder?
Kinderen van politici kunnen last hebben van de publieke rol van hun vader of moeder. Ze krijgen soms te maken met opmerkingen op school of online, en ze missen hun ouder regelmatig vanwege drukke werkdagen. Caroline van der Plas gaf in een interview aan dat haar scheiding veel impact heeft gehad op haar zoons. Ook de combinatie van rouw en politieke drukte heeft sporen nagelaten in het gezin.
Is het gebruikelijk dat de partner van een politicus ook een openbare rol speelt?
In Nederland is het niet gebruikelijk dat de partner van een politicus een vaste openbare rol heeft. Dat verschilt per land en per persoon. In de Verenigde Staten is de rol van een First Lady of First Gentleman veel zichtbaarder en formeler. In Nederland kiezen de meeste partners ervoor om op de achtergrond te blijven, tenzij er een specifieke aanleiding is om naar voren te treden.
Wat zijn veelgenoemde redenen waarom relaties van politici onder druk komen te staan?
Relaties van politici komen onder druk te staan door een combinatie van factoren. Lange werkdagen, veel reizen, constante media-aandacht en de stress van het publieke leven spelen allemaal een rol. Daarbij komt dat een politicus weinig controle heeft over zijn of haar agenda, wat het lastig maakt om voldoende tijd vrij te maken voor de relatie en het gezin.
Ik ben Dennis, 38 jaar en ik woon alleen in een huis net buiten het dorp met een ruime tuin waar ieder seizoen weer genoeg te doen is. Zodra de eerste koude dagen eraan komen, ben ik bezig met alles wat voorbereid moet worden. In huis zorg ik dat alles klaar is voor de winter en buiten kijk ik wat er nodig is in de tuin.
Ik ben graag bezig met alles rondom vervoer. Ik heb een auto, een motor en een oude camperbus waar ik veel tijd in steek. Voor de winter controleer ik altijd of alles nog goed werkt. Van winterbanden en accu tot het klaarmaken van de camper voor een koude rit.
Door de jaren heen heb ik veel ervaring opgedaan met alles wat de winter met zich meebrengt. Vaak door dingen zelf uit te zoeken en soms ook doordat ik ergens pas achter kwam als het al misging. Een auto die niet wilde starten, een bevroren leiding of een camper die toch minder goed voorbereid was dan ik dacht. Juist daardoor weet ik nu welke dingen echt belangrijk zijn zodra de temperatuur begint te dalen.
Ik vind het belangrijk dat de winter niet ingewikkeld hoeft te zijn. Als je weet wat je moet doen en waar je op moet letten, kom je vaak al een stuk verder. Op winteriscoming.nl deel ik mijn kennis, ervaringen en praktische tips om anderen te helpen goed voorbereid de winter door te komen.
